You need to upgrade your Flash Player.
 
Groenenberg - Het Bruegelproject Als kunstenaars die een verlept schilderij opknapten, zo restaureerden de experts van Bos &Groen het domein Groenenberg.Geen eenvoudige taak. In het verwaarloosde park wilden ze de natuurwaarden respecteren en tegelijk de verfijnde parkstructuur van een eeuw geleden weer zichtbaar maken. Ze wilden de natuur toelaten zichzelf te herstellen, maar de bezoekers ook verblijden met rijke collecties van met zorg gekweekte bloemen en heesters.
Voor het Bruegelproject is Groenenberg de toegangspoort tot de natuur van de Bruegelvallei, maar tevens een verfijnd park,
waarin natuur, gecultiveerd groen en menselijke cultuur elkaar ontmoeten.

Groenenberg was een droom van notaris Charles Claes uit Halle. Omstreeks 1900 bouwde hij op het grondgebied van de toenmalige gemeente Vlezenbeek een landhuis naar een ontwerp van architect Y. Evrard. Landschapsarchitect Edmond Galoppin tekende het park rechts van de hoofdingang. Hij was een van de groten in zijn tijd: ook het Bulskampveld in Beernem en het Josaphatpark in Schaarbeek ontstonden op zijn tekentafel.

Het tweede deel van het park, links van de ingang, werd enkele jaren later aangelegd, volgens Gallopins principes. Van het kasteel vertrokken zes zichtassen langs de belangrijkste onderdelen van het park naar de oneindigheid van het landschap rondom. Vijf 'vista's' bestaan vandaag nog, al eindigen ze op één uitzondering na bij de grenzen van het park. Na de Tweede Wereldoorlog richtten geallieerde soldaten grote schade aan. De afhandeling van het dossier duurde zo lang, dat de eigenaars het onbewoonbaar geworden kasteel nooit meer betrokken. Het verviel tot een ruïne. Sommige delen van het park verwilderden, andere werden gebruikt voor land bouw. In 1981 verkocht erfgename Cécile Houtart het landgoed met bijbehorende hoeve en park aan de Vlaamse overheid.

Een jaar vol leven en kleur

In het park (45 ha) trekken solitaire parkbomen, bloeiende heesters en grote grasvelden alle aandacht en toch is tweederde van het glooiende landschap bebost.
De bosranden zijn afgezoomd met cultuurplanten zoals botanische rozen en rododendrons. Die zijn niet alleen mooi, maar schermen ook de bospartijen af tegen ongewenst bezoek. Daarom kan in het bos haast ongemerkt aan reservaatbeheer worden gedaan. Op die manier is Groenenberg ook nog een 30 ha groot natuurreservaat. Solitairbomen (Bruine beuk, Mammoetboom, Es, Eik) en kleine bomengroepen accentueren de zichtassen vanuit het kasteel. Heesters langs de perspectieflijnen en tegen de bosranden helpen mee om het oog in de juiste richting te leiden: rododendrons, heesterrozen, vlinderstruiken, hortensia's enz. zijn daarvoor aangeplant. Eén zichtas eindigt bij de vijver, een natuurreservaat met een typische natte vegetatie. Reuzenpaardestaart, Pinksterbloem, Dotterbloem, Gewone salomonszegel, Slanke sleutelbloem, Veenbes zijn enkele van de vele planten die hier thuis zijn. De vijver is tevens de bron van de Laarbeek en het beginpunt van het natuur- en parkgebied van de Bruegelvallei.


Collecties

De opknapbeurt van het park ging verder dan pure restauratie. Merkwaardige solitairen werden nieuw aangeplant: onder andere Tülpenboom, Trompetboom, Doodsbeenderenboom en Amberboom. Een collectie van meer dan dertig lindensoorten en -variëteiten breidde de bomenrijkdom in het park nog uit. Het park is het hele jaar vol kleur en leven. Van vroeg in het voorjaar bloeien er tapijten van Sneeuwklokje, Blauwe boshyacint, Dotterbloem, Bosanemoon, Speenkruid enz. Enkele doelbewust aangeplante collecties van bloemen en heesters domineren de seizoenen in Groenenberg. In het voorjaar bloeien de narcissen, onmiddellijk gevolgd door de verzameling van Rododendron (met onder andere een collectie historische 'harde azalea's' die aan de grondslag lagen van Gents reputatie als wereldhoofdstad van de Azalea). De Hydrangea-collectieneemt daarna de fakkel over en zorgt, samen met o.a. heesterrozen en vlinderstruiken voor kleur tot in de herfst.


Dieren

De rijke afwisseling in de plantengroei maakt Groenenberg samen met Gaasbeek tot een ideale pleisterplaats voor allerlei dieren. De bronvijver is een paradijsje voor (soms zeldzame) amfibieën: Bruine en Groene kikker, Pad, Vuur- Vinpoot- en Kleine watersalamander.
In park en bos en rond de vijvers zijn Wielewaal en Ijsvogel thuis, Boomklever en Boomkruiper, naast de Grauwe vliegenvanger, e Groene, Grote en kleine Bonte Specht, eenden, ganzen, reigers en nog veel meer. Roofvogels zoals buizerds, sperwers en torenvalken heersen iverdag in de lucht. Ze worden 's nachts afgelost door bos-, steen- en kerkuilen. Konijnen knabbelen aan de grasvelden. Eekhoorns flitsen door de bomen. Wie scherpe ogen en wat geduld bezit, kan
ook hazen, bunzings, wezels en soms zelfs vossen waarnemen.

Uitbreiding

In de loop van het Bruegelproject zullen de parken van Groenenberg en Gaasbeek nog nauwer samensmelten. Enkele weidelanden en akkers tussen Groenenberg en Gaasbeek worden mee in het parkgebied opgenomen. Andere gronden
worden aangekocht om bufferzones te vormen, onder andere om de smalle, kwetsbare bosrand rond Groenenberg te beschermen.

Beelden in het park

Met een tentoonstelling van beeldhouwer Koenraad Tinel toonde het Bruegelproject zich in 2000 voor het eerst aan de buitenwereld. In het park stonden 42 beelden, meest opgesteld achter ijzeren wanden.
Tinel zei daarover: 'Ik wil geen postuurkes tussen de bomen en de bloemen zetten. Barakken maak ik, barakken van ijzer met hier en daar een plafond erop, met golfplaten of zo. Die barakken smeed ik samen tot een soort van kampementen, twee of
drie misschien, verspreid in het park. De mensen moeten er van buiten naar binnen gaan, alsof ze in mij kruipen, in mijn bloed en in mijn gedachten.'

Bezoekers zijn welkom

Het domein Groenenberg ligt op grondgebied van de gemeenten Sint-Pieters-Leeuw en Lennik. De hoofdingang bereik je via de Kasteelstraat (Gaasbeek-
Lennik). In en rond het domein zijn er bewegwijzerde wandelpaden.